مستر کلاس تصویری «آموزش نوازندگی دف و مقام‌های خانقاهی آن»

69

مستر کلاس تصویری آموزش نوازندگی دف و مقام‌های خانقاهی آن « بیژن کامکار »

معرفی دوره :
به گفته استاد بیژن کامکار، پس از ورود اسلام به ایران، موسیقی و سازهای مختلف، یا از میان رفتند و یا هجرت نمودند (مانند عود که به عراق و سوریه رفت) و یا بست نشستند (مانند دف که تنها در خانقاه دراویش خالقی مورد استفاده قرار گرفت).
این سازها پس از گذشت قرنها و در‌گذر زمان، کامل ‌شدند و متدهای نوازندگی‌یشان تدوین و ارتقا پیدا کرد.

همانگونه که موسیقی اصیل ایرانی بر مبنای دستگاه‌های موسیقی سنتی کشور استوار است، آموزش بنیادی دف و نوازندگی این ساز نیز بر اساس نمونه‌های ریتمیک بجامانده از خانقاه‌‌‌های دراویش خالقی تعریف میگردد. از این نمونه‌های ریتمیک با نام «مقام» یاد می‌شود.آکادمی موسیقی «آرش فولادوند» مفتخر است که برای اولین بار در چهارچوب یک مجموعه تصویری که ما از آن به عنوان مستر کلاس یاد می‌کنیم، از زبان پدر دف ایران، استاد بیژن کامکار مقام‌های ساز دف را به جامعه هنری و فرهنگی ایران معرفی می‌کند.

شما نوازنده‌ی دف که با این ساز آشنا هستید(در سطح متوسط) و شما هنرآموزان و حتی اساتید و نوازندگان دف میدانید که برای نام گذاری ریتم‌های خانقاهی از واژه «مقام» استفاده میشود.
در واقع در حلقه ذکر دراویش در خانقاه سلسله مراتبی درشروع و پایان ذکر وجود دارد که دف با تنوع ریتم و جمله بندی های که ما این ریتم ها(مقام) را به اسم های مختلفی همچون ذکر دوم، حی الله،حدادی، دائم و… میشناسیم همراهی میکند. اینجاست که دراویش، مقام به مقام با صدای تم و شلاقی آمیخته با حلقه های دف سماع را به کمال میرسانند.

استاد بیژن کامکار در این مستر کلاس، برای شما هنرآموز گرامی هر یک از این مقام های خانقاهی را به تفکیک بررسی و توضیح داده‌اند.

امیدواریم که این مجموعه کلاس تصویری مورد توجه علاقه‌مندان به دف نوازی قرار گرفته و شناخت لازم درباره ی نحوه صحیح اجرای ریتم مقام‌های دف در اختیار نوازندگان این ساز قرار دهد.

معرفی استاد :

بیژن کامکار، یا بهتر آن است که بگوییم دف و بیژن کامکار چرا که هر کجا که نامی از دف برده میشود نام بیژن کامکار بر سر زبان می آید، متولد ۲۸ آذر ۱۳۲۸ در سنندج، نوازنده دف، رباب، تمبک، تار، خواننده موسیقی سنتی ایرانی و از اعضای گروه کامکارها است.بر کسی پوشیده نیست که خانواده کردتبار کامکارها نقش بسزایی در ارتقا هنر موسیقی ایران زمین داشته و دارند.

بیژن کامکار از بطن فرهنگی غنی از نظر موسیقی به ویژه موسیقی عارفانه و خانقاهی برخاسته است؛

استاد بیژن کامکار به‌ واسطه برگزاری مراسم متداول خانقاهی و موسیقی شورانگیز کُردی با اهالی موسیقی همنشین بوده است. در واقع او با چندین فرهنگ موسیقایی یعنی موسیقی کردی، موسیقی خانقاهی، موسیقی دستگاهی و حتی موسیقی کلاسیک خو گرفته است.

بیژن کامکار که در دف نوازی شاگرد پدر خود مرحوم حسن کامکاربوده است، در کودکی همراه با خانواده هنری خود و پدر همواره به خانقاه میرفته و آنجا در مراسم ذکر، سماع و… همراهی دف را می‌دیده است. از آنجایی که اولین سازی را که به دست گرفته بود تنبک بود و با ریتم آشنایی کامل داشت، بدین جهت بیشتر مجذوب ساز دف شد.

استاد بیژن کامکار را به جرات میتوان با نام «پدر دف ایران» معرفی نمود. او اولین هنرمندی است که ساز دف رو از گوشه خانقاه بیرون آورد و بست نشینی دف که تا سال ۱۳۵۳ ادامه داشت به اهتمام محمدرضا لطفی و با زحمات بیژن کامکار به پایان رسیده و در این سال پس از قرن‌ها در اجراهای عمومی و در موسیقی غیرعرفانی استفاده شد.
در اجرای کنسرتی در باغ فردوس تهران همراه محمدرضا لطفی، پشنگ کامکار، درویش رضا منظمی، عبدالنقی افشارنیا روی صحنه آورد و دقیقا همین اجرا با معرفی از دف در جشن هنر شیراز روی صحنه رفت. نام آن اجرا در تهران و شیراز تصنیف معروف «چهره به چهره رو به رو» بود.

در واقع پذیرفته شدن این ساز در اجراهای موسیقی ایرانی برمی‌گردد به تلاش و همت استاد بیژن کامکار، به معرفی و اجرای این ساز در اولین کنسرتهایی که در جشن هنر شیراز با حضور بیژن کامکار با سازش دف برگزار شد و به پشتکار او برای اینکه بخش زیادی از دوران زندگی خود را صرف بازیابی و تعریف هویتی جدید برای ساز دف کرده است.

این دوره آموزشی شامل:

این مجموعه ۲ ساعت ۷ دقیقه 
معادل ۹ جلسه آموزش حضوری

توجه

عزیزان خارج از ایران، برای خرید این دوره با کلیک بر بخش پایین واحد پولی را از ریال به واحد مورد نظر تبدیل کنند.

69

جلسات درس

آشنایی با ساز دف
در این جلسه، موضوعات زیر را خواهیم آموخت :
– خاستگاه ساز دف
– گذاری بر تاریخچه ساز دف
– نحوه صحیح در دست گرفتن ساز دف
– آموزش نرمشهای ضروری و لازم پیش از شروع به نوازندگی دف

توضیح و تعریف مقام
– تعریف ریتم و مقام و تفاوتهای آن‌ها
– معرفی و شناخت مقام «حی الله»
– معرفی و شناخت مقام «حی حی حی الله»
– معرفی و شناخت مقام «دائم»
– معرفی و شناخت مقام «حدادی» (آهنگری)
– معرفی و شناخت مقام «حی الله الله»
– معرفی و شناخت مقام «گریان» (گشتن) شروع سماء و رقص کردی
– معرفی و شناخت مقام «هل گرتن» (برداشتن) تند کرد
– معرفی و شناخت مقام «سقزی» (مرسوم در سقز)

مقام‌های مداحی
– معرفی و شناخت مقام «مداحی نوع اول»
– معرفی و شناخت مقام «مداحی نوع دوم»
– معرفی و شناخت مقام «یا شیخ» (ریتم مجلسی یعنی نشسته بدون سماء)
– معرفی و شناخت مقام «یار علی مولا علی»
– معرفی و شناخت مقام «مجلسی الله الله الله الله یا محمد رسول الله»
– معرفی و شناخت مقام «لا اله الا الله»

شأن حضور مقام‌های خوانقاهی (بخش اول)
– معرفی و شناخت مقام «حی الله»
– معرفی و شناخت مقام «یار علی مولا علی»
– معرفی و شناخت مقام «نجاری»
– معرفی و شناخت مقام «حی الله» (اجرای طالبانی)
– معرفی و شناخت مقام «یا دائم»

شأن حضور مقام‌های خوانقاهی (بخش دوم)
– معرفی و شناخت مقام «غوصی الله»
– معرفی و شناخت مقام «مجلسی»
– معرفی و شناخت مقام «رخشی یا رخشا»
– معرفی و شناخت مقام «سقزی»
– معرفی و شناخت مقام «حی یا قیوم»
– معرفی و شناخت مقام «نوع دوم حی یا قیوم، طریقه سوله‌ای»
– معرفی و شناخت مقام «نجاری»
– معرفی و شناخت مقام «نجاری، در عراق»

ریتم‌های بربیاخی و ملودنامه
– معرفی و شناخت مقام «بربیاخی برای تشییع جنازه»
– معرفی و شناخت مقام «بربیاخی برای استقبال»
– معرفی و شناخت مقام «ملودنامه»
– معرفی و شناخت مقام «شیخ جمیل»
– معرفی و شناخت مقام «یا شیخ»

‌دیدگاه‌ها و نظرات

{{ reviewsTotal }} دیدگاه
{{ reviewsTotal }} Reviews
{{ options.labels.newReviewButton }}
{{ userData.canReview.message }}
تبدیل واحد پولی