گلنوش خالقی، موسیقیدان ایرانی و فرزند روح الله خالقی، روز گذشته (۱۴ فوریه/۲۶ بهمن) در سن هشتاد سالگی در واشنگتن درگذشت. از او دو پسر به نام های رامین (دیوید) و جولین به یادگار مانده است.
گلنوش خالقی نخستین زن ایرانی بود که به شکل تخصصی در رشته رهبری تحصیل کرده بود و در سالهای پیش از انقلاب رهبر کُر رادیو-تلویزیون ملی ایران (گروه همآوازان) بود.
آغاز موسیقی با مشهورترین موسیقیدانان زمانه
گلنوش خالقی در سال ۱۳۱۹ در تهران متولد شد. مقدمات موسیقی را از پدر آموخت و سپس وارد هنرستان موسیقی ملی شد. پس از سالها کشمکش برای تدریس موسیقی ایرانی در هنرستان عالی موسیقی، این هنرستان در سال ۱۳۲۸ به کوشش روحالله خالقی برای آموزش موسیقی ایرانی بنیان نهاده شده بود. در این هنرستان، گلنوش زیرنظر پدرش و همچنین حسین صبا، جواد معروفی و مصطفی پورتراب به فراگیری موسیقی پرداخت. پس از دریافت دیپلم پیانو، یک سال نیز در هنرستان عالی موسیقی (کنسرواتوار تهران) از آموزشهای امانوئل ملیک اصلانیان بهرهمند شد و دیپلم این هنرستان را هم بدست آورد.
در سال ۱۳۴۱ راهی اتریش شد و در رشته رهبری کُر (آواز گروهی) در آکادمی موتسارتئوم سالزبورگ مشغول تحصیل شد. پس از سه سال به آمریکا رفت و همین رشته را در کالج اوبرلین در اوهایو پی گرفت و در نهایت در سال ۱۳۵۳ فوق لیسانس رهبری کُر را از دانشگاه ویسکانسین دریافت کرد. در همین دوران با استفان اکرت، نوازنده هارپسیکورد آشنا شد و با او ازدواج کرد. هر دو به دعوت دولت ایران به تهران آمدند و تقریبا در همه پروژههای هنری خالقی، اکرت نیز همکاری نزدیک داشت.
همآوازان: گروه کُر رادیو-تلویزیون ملی ایران
در تلویزیون ملی ایران یک ارکستر مجلسی با برنامههای جدی و هدفمند فعال بود ولی برای آثار کُرال، آواز گروهی در اختیار نداشت.
پس از تعطیلی گروه کُر تهران به رهبری اِولین باغچهبان، تنها گروه کر فعال در اوایل دهه پنجاه خورشیدی کُر ملی ایران به رهبری آلفرد ماردویان بود که برنامههای جداگانه خودش را داشت.
گلنوش خالقی میگفت: “سازمان مایل بود یک گروه کُر هم در اختیار داشت باشد تا برنامههای ارکستر مجلسی را گسترش دهند. به همین خاطر برای تشکیل یک گروه کر در تلویزیون بسیار همکاری کردند. یک مدرسه کر تشکیل دادیم و پس از پرورش خوانندگان، به جز همکاری با ارکستر، برنامههای مستقل بسیاری نیز اجرا کردیم. زمینه کاری این گروه اجرای آثار کلاسیک غربی بود.”
فعالیت گروه همآوازان تا زمستان ۱۳۵۷ ادامه پیدا کرد. خاطره تلخ منحل شدن این کُر در زمان انقلاب، تا پایان عمر گلنوش خالقی را رها نکرد و سالها پس از آن همواره میگفت: “من هنوز سوگوار همآوازان هستم.”
گروه کُر رادیو-تلویزیون ملی ایران (همآوازان) به رهبری گلنوش خالقی، تهران، ۱۳۵۵
سال ۲۰۱۹ گروه کر بهار این افتخار را داشت که سرود جاودانه «ای ایران» اثر روح الله خالقی و با تنظیم بانو گلنوش خالقی را که در اختیار گروه کر بهار و ارکستر فیلارمونیک پاریس شرقی گذاشته بودند به رهبری آرش فولادوند و با همراهی وحید تاج و کیوان ساکت اجرا کند. برای عزیزانی که کمتر با موسیقی کرال آشنایی دارند شاید جالب باشند که بدانند در این اجرا چهار گروه صدایی حاضر در کر هر کدام ملودی کاملا متفاوتی اجرا می کنند و آنچه به صورت صدای واحد اما با رنگ آمیزی زیبا شنیده می شود حاصل هماهنگی و در هم تنیدن این چهار صداست که حاصل تنظیم ماهرانه و باصلابت بانو گلنوش خالقی است.